سیدطهحسین مدنی
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمندتحت نظارت و مدیریت روابط عمومی اندیشکده حکمرانی هوشمند
صنعت سبز با سوخت خاکستری؛ چگونه ایران از گازهای گلخانهای ارزآوری کند؟
تهران- ایرنا- کربن و گازهای گلخانهای سالها به عنوان تهدیدی زیستمحیطی شناخته میشد، تهدیدی که اکنون به فرصت تبدیل شده و بسیاری از کشورها با جذب و استفاده از دیاکسید کربن (CO₂) و تولید کربن سیاه صنعتی آن را به منبعی پایدار برای درآمد، اشتغال و صادرات تبدیل کردهاند. با این توصیف ایران چگونه میتواند با ورود در این عرصه به بهرهبرداری اقتصادی برسد؟
مساله تغییرات اقلیمی و فشارهای بینالمللی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه ای، کشورها را به سمت فناوریهای نوین سوق داده است. دراین میان برخی دولتها با نگاهی فرصت محور، نه تنها انتشار کربن را کنترل کردهاند بلکه از آن محصولی تجاری ساختهاند. ایران با برخورداری از منابع گسترده سوختهای فسیلی و زیرساختهای صنعتی، ظرفیت بالایی برای ورود به این عرصه دارد. با این حال، فقدان آگاهی عمومی، نبود سیاستگذاری هدفمند و کمبود فناوریهای نوین موجب شده این فرصتها مغفول بمانند. با مرور تجربیات جهانی، ظرفیتهای داخلی و نقش اطلس تجارت ایران؛ مسیرهای تازهای برای توسعه پایدار کشور وجود دارد. در شرایطی که ایران با چالشهای متعدد در حوزه انرژی، آلودگی هوا، خام فروشی منابع فسیلی، محدودیتهای صادراتی، زیستمحیطی، مواجه است، بهرهگیری از فناوریهای نوین و نگاهی نوین به گازهای گلخانه ای و محصولات جانبی میتواند زمینهساز تحول در اقتصاد صنعتی کشور باشد و مسیر تازهای برای توسعه صنعتی و ارزآوری فراهم کند.
تجربه کشورهای توسعهیافته در تبدیل دیاکسید کربن و محصولات جانبی احتراق به مواد ارزشمند، نشاندهنده ظرفیتهای بالقوهای است که ایران نیز میتواند با برنامهریزی دقیق و سرمایهگذاری هدفمند، از آن بهرهمند شود. با توجه به وجود نیروگاههای فسیلی، صنایع پتروشیمی، پالایشگاهها و منابع نفتی گسترده، کشور ما میتواند با بهرهگیری از دانش فنی و تجربه جهانی، به بازیگری فعال در بازار جهانی کربن سیاه و فناوریهای جذب کربن تبدیل شود. این مسیر نهتنها به کاهش آلودگی و بهبود شاخصهای زیستمحیطی کمک میکند، بلکه زمینهساز ایجاد اشتغال، توسعه صادرات و افزایش بهرهوری در صنایع داخلی خواهد بود همان طور که کشورهایی مانند کانادا، آمریکا، چین و ژاپن سالهاست با جذب دیاکسید کربن و تولید کربن سیاه صنعتی، هم آلودگی را کاهش دادهاند….
