«هوش مصنوعی» در خدمت حفظ سرمایه علمی و راهکاری برای تداوم تفکر دانشمندان حتی پس از ترور یا مهاجرت

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با تاکید بر اینکه ترور دانشمندان فقط حذف یک انسان نیست، بلکه از بین بردن یک مدل ذهنی و انباشت عظیمی از دانش و تجربه است، گفت: با تکیه بر مدیریت دانش و بهره‌گیری از هوش مصنوعی می‌توان الگوریتم فکری دانشمندان کشور را بازتولید کرد و به صورت یک ربات در آورد. این شیوه می‌تواند دشمن را نسبت به ترور دانشمندان برای آسیب به بخش علمی کشور ناامید کند.

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند خاطرنشان کرد: با توجه به ادامه خباثت و دشمنی رژیم صهیونیستی و حمایت از گروه‌های تروریستی برای ضربه زدن به بخش علمی کشور، ما در کنار حفاظت و حراست از داشته‌های فکری، باید با استفاده از ابزارهای مدرن و جدید کاری کنیم که شدت این رخدادها کمتر شده و حتی به سمتی برویم که دشمن از ترور دانشمندان ناامید شده و آن را روشی ناکارآمد بداند.

وی در این خصوص به لزوم استفاده از مدیریت دانش با بهره‌گیری از سطوح بالا و تفسیرپذیر هوش مصنوعی اشاره و خاطرنشان کرد: در برخی از بخش‌ها از این روش استفاده شده تا هم آسیب‌های ناشی از ترور کاسته شود و هم سرعت رشد دانش مستقل از دانشمندان افزایش پیدا کند.

راهکار مقابله با دشمن برای حفظ دانشمندان ایرانی

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند ادامه داد: مدیریت دانش یا Knowledge Management که به آن اختصاراً KM هم گفته می‌شود؛ در تعریف ساده یعنی نگذاریم دانسته‌ها، تجربه‌ها، ایده‌ها و راه‌حل‌هایی که در ذهن افراد است، با آنها از بین برود. این فرآیند تلاش می‌کند تا دانش موجود در ذهن افراد مثل تجربه یک استاد دانشگاه  یا نخبه، راه‌حل خاص یک مهندس و ایده‌پرداز یا روش تحلیل یک پژوهشگر نظامی را جمع‌آوری، مستندسازی، ذخیره و منتقل کند و آن را در زمان مناسب، به‌دست فرد یا سیستمی مناسب برساند تا به کار گرفته شود. با توجه به این تعریف، اگر یک متخصص باتجربه بازنشسته شود یا به هر دلیلی در دسترس نباشد و هیچ‌کس نداند چطور مشکلات فنی را حل می‌کرد، ما قربانی فقدان مدیریت دانش شده‌ایم.

مدنی درباره نقش و جایگاه هوش مصنوعی در این باره، گفت: هوش مصنوعی یا Artificial Intelligence یا به اختصار همان AI، در این موضوع به معنای ساختن سیستم‌هایی است که بر اساس الگوریتم شبکه‌ عصبی مصنوعی(ANN) بتوانند شبیه انسان فکر کنند، یاد بگیرند، تصمیم بگیرند و حتی خلاقیت به خرج دهند. این فناوری با تحلیل داده‌ها، کشف الگوها و یادگیری تدریجی می‌تواند متن‌ها، گفتار و ایده‌ها را بفهمد و بر اساس آن پیشنهاد دهد، طراحی یا حتی تحلیل کند و مهمتر از همه، کمک دهد تا پیچیده‌ترین اطلاعات را مدیریت و استفاده کنیم.

وی خاطرنشان کرد: هوش مصنوعی در این مبحث حتی می‌تواند در مواردی تفکرات یک دانشمند را درک و بازسازی کرده و در نهایت قدرت تحلیل آن را تا حد زیادی برای همیشه تثبیت کند.

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با اشاره به ارتباط میان مدیریت دانش و هوش مصنوعی، گفت: در واقع می‌توان هوش مصنوعی را ابزاری قدرتمند برای مدیریت دانش در عصر دیجیتال دانست، به این صورت که این ابزار می‌تواند اطلاعات پنهان در اسناد، سخنرانی‌ها یا حتی مکالمات را استخراج و طبقه‌بندی کرده و بر اساس آن سبک فکری یک فرد را شناسایی و الگوسازی کند تا از میان انبوه اطلاعات، دانشی دقیق و قابل استفاده استخراج شود.

وی توضیح داد: به ‌عبارت ساده‌تر، اگر مدیریت دانش، مغز دوم یک کشور باشد؛ هوش مصنوعی، دستیار سریع، دقیق، خستگی‌ناپذیر(tireless)، جاودان و نامیرای آن مغز است.

انتقال دانش بین نسلی در دنیا

مدنی به تجربه کشورهای مختلف جهان در استفاده از این شیوه اشاره و خاطرنشان کرد: به طور مختصر می‌توان به تجربه ژاپن در بحث «انتقال دانش بین نسلی» یا Intergenerational Knowledge Transfer توسط شرکت‌هایی مانند Fujitsu و Hitachi-GE برای انتقال مهارت‌های فنی به نسل اشاره کرد. در آلمان هم پروژه‌هایی در RWTH Aachen و Karlsruhe توسعه یافته‌اند تا به‌ویژه پس از بازنشستگی مهندسان، دانش فنی را مستندسازی کنند.

وی، چین را یکی دیگر از کشورهایی عنوان کرد که به دنبال مدل‌سازی سبک تفکر کارشناسان مختلف است و ادامه داد: چین در این راستا به سمت بایگانی دیجیتال یا Digital Archiving و استفاده از پردازش زبان طبیعی یا AI Model Building رفته تا به استخراج دانش و مدل‌سازی سبک تفکر کارشناسان برسد.

مدنی افزود: یونان در بحث مدیریت دانش، تولیدات پژوهشی موجود در مرکز اسناد ملی(EKT) و ۴۴ هزار پایان‌نامه دکتری در آرشیو ملی از سال ۱۹۸۰ را دیجیتال و برای آن استانداردهای ….