پدافند غیرعامل به مجموعهای از تدابیر و اقداماتی اطلاق میشود که بدون استفاده از سلاح و به منظور کاهش آسیبپذیری و افزایش تابآوری در برابر تهدیدات مختلف به کار میرود. به بیان دیگر پدافند غیرعامل به معنای اقداماتی صرفاً در برابر یک دشمن خارجی نیست و گستره وسیعی در حوزههای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، شهری، زیستی، سایبری و … دارد. اجرای ملزومات پدافند غیرعامل بر عهده همه نهادها، سازمانها، صنایع و… است.
سیدطهحسین مدنی رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند:
کشورهای توسعه یافته جهان سعی کردهاند گسترده وسیع پدافند غیرعامل را با نگاهی عمیق در عمل پیاده کرده و آن را در مسائل و موضوعات مختلفی که با آن مواجه هستند؛ جاری و از تکرار یا بروز بحرانها جلوگیری کنند.
پدافند غیرعامل اقتصادی در آمریکا
ایالات متحده سعی کرده پدافند غیرعامل را در حوزه اقتصاد و مسائل مالی لحاظ کند. بحران مالی سال 2008 در آمریکا کافی بود تا این کشور با دستور مستقیم جرج بوش رئیس جمهور وقت این کشور، با نگاه مبتنی بر پدافند غیرعامل به وزارت خزانهداری و فدرال رزرو، مسئولیتهایی ذیل قانون تثبیت اقتصادی اضطراری، برای نظارت بر وضعیت اقتصادی واگذار کند. نگاه پدافند غیرعاملی به حوزه اقتصادی در سال 2009 و بعد از روی کار آمدن باراک اوباما هم ادامه یافت و قانونی تحت عنوان «احیای اقتصادی و سرمایهگذاری» برای بهبود وضعیت اقتصادی و ثبات نظام مالی تصویب شد تا از نارضایتی اجتماعی و از دست رفتن سرمایه اجتماعی پیشگیری کند.
پدافند غیرعامل سلامت در کره جنوبی
سال 2015 و پس از تجربه شیوع بیماری «مرس» در کره جنوبی، این کشور پدافند غیرعامل در حوزه سلامت را جدیتر گرفته و قوانین مربوط به آن را اصلاح کرد. کره بر همین مبنا قانون «پیشگیری از بیماریهای عفونی» را اصلاح و پدافند غیرعامل را در آن لحاظ کرد. کره جنوبی در سال 2020 با همین نگاه، وزارت بهداشت و رفاه را موظف به راهاندازی «آژانس کنترل و پیشگری از بیماریها»(KDCA) کرد تا زیرساختهای بهداشت عمومی را تقویت کند.