چه شد که کلمه «ساخت چین» دنیا را گرفت؟

دولت و حاکمیت چین از سال 2010 تصمیم گرفت چین را از حالت یک کارخانه با نیروی کار ارزان به کشوری با تولید هایتک تبدیل کند.

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند گفت: دولت و حاکمیت چین از سال 2010 تصمیم گرفت چین را از حالت یک کارخانه با نیروی کار ارزان به کشوری با تولید هایتک تبدیل کنند. دولت چین از سال ۲۰۱۵ برای رسیدن به این هدف برنامه‌ای ۱۰ ساله ترسیم کرد و از کمک‌های فکری اندیشکده‌ها و نهادهای علمی و دانشگاهی به خوبی استفاده نمود. همین برنامه به برتری چین در تولید خودروهای برقی، پنل‌های خورشیدی، فناوری باتری، تجهیزات حمل و نقل، حوزه هوش مصنوعی، نیمه‌رساناها و … منجر شد.

سیدطه‌حسین مدنی درباره پروژه «Made in China 2025» گفت: دولت چین این پروژه را از سال ۲۰۱۰ با دعوت از اندیشکده‌ها و مجموعه‌های پژوهشی و دانشگاهی کلید زد و از آنها خواست چه به صورت موردی و چه به صورت کلان، آثار سیاست‌های اقتصادی بر مسائل اجتماعی و آثار موضوعات اجتماعی بر اقتصاد این کشور را بررسی کنند.

مدنی ادامه داد: در نهایت این کشور در سال ۲۰۱۵ از یک برنامه ۱۰ ساله به نام «ساخت چین ۲۰۲۵» که به اختصار به MIC25 معروف شد، رونمایی کرد. هدف برنامه این بود که چین را از حالت کشوری که صرفاً دارای نیروی کار ارزان، منابع فراوان و وسعت سرزمینی زیادی است به کشوری با تولیدات هایتک که در لبه دانش حرکت می‌کند و نقش ویژه‌ای در تولید علم و تکنولوژی در سطح جهان دارد تبدیل کند.

اهداف برنامه «ساخت چین ۲۰۲۵»
وی خاطرنشان کرد: به طور دقیق‌تر، دولت چین به دنبال این بود که با حفظ و تقویت مزیت‌های رقابتی پیشین خود، این بار در زمینه‌هایی چون فناوری اطلاعات، رباتیک، راه‌آهن، خودروهای برقی، تجهیزات نیرو، مواد نو و زیست‌فناوری به تولید پیشرفته برسد و در این مسیر تأکید خاصی بر نوآوری، کیفیت، توسعه سبز، بازآرایی ساختاری و سرمایه انسانی داشت.

وی افزود: «ساخت چین ۲۰۲۵» در واقع اولین استراتژی جامع صنعتی چین بود. برخی معتقدند این برنامه مشابه همان برنامه‌ای است که آلمان با عنوان Industry 4.0 در پیش گرفته بود و برخی دیگر اعتقاد دارند که « Made in China 2025» برآمده از مسیر مستقل توسعه چین است.

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند خاطرنشان کرد: فارغ از این اختلاف نظرهایی که درباره منشأ برنامه « Made in China 2025» وجود دارد؛ چین برای رسیدن به اهداف ترسیم شده در این برنامه یک سری معافیت‎‌های مالیاتی، صندوق‌های حمایتی و … در نظر گرفت و همانطور که گفته شده به خوبی از کمک اندیشکده‌ها و نهادهای دانشی بهره برد.

مدنی تصریح کرد: در واقع چین پشتوانه‌های مهمی چون یارانه‌های نوآوری، صندوق‌های بزرگ صنعتی ملی و استانی، استانداردهای تولید هوشمند، تکمیل زنجیره‌های بومی‌سازی و مواردی از این دست را برای اجرای برنامه « Made in China 2025» یا به اختصار، «MIC25» در دستور کار قرار داد.

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند گفت: با توجه به حساسیت این برنامه و همزمان با شدت گرفتن مناقشات تجاری، نام بردن مستقیم از «ساخت چین ۲۰۲۵» کم‌رنگ شد. یکی از این چالش‌ها مربوط به انتقادات دولت‌های دیگر، به‌ویژه دولت ترامپ در آمریکا بود که آن را به‌عنوان سیاستی مداخله‌گر در بازار و ناقض اصول تجارت آزاد می‌دانست. این حساسیت‌ها باعث شد برنامه «ساخت چین ۲۰۲۵» در قالب‌های دیگری چون تولید هوشمند، زیرساخت‌های نو و ارکان صنعتی برنامه پنج‌ساله چهاردهم ادامه پیدا کند.

تکیه چین به اندیشکده‌ها برای اجرای موفق «ساخت چین ۲۰۲۵»
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند در ادامه با بیان اینکه بیش از ۱۹۰۰ اندیشکده در چین فعال هستند و بسیاری از آنها به‌طور مستقیم در فرآیند تصمیم‌گیری‌های کلان کشور مشارکت دارند، به نقش اندیشکده‌ها و نهادهای علمی-پژوهشی در پروژه «MIC2025» اشاره و خاطرنشان کرد: استفاده هدفمند دولت چین از نهادهای پژوهشی و اندیشکده‌های توانمند، تا حد زیادی باعث موفقیت این پروژه شد.

مدنی افزود: از جمله این اندیشکده‌ها می‌توان به آکادمی مهندسی چین (CAE) اشاره کرد. بعد از اینکه دولت چین از نهادهای پژوهشی خواست درباره تأثیر موضوعات و مسائل اقتصادی و اجتماعی بر هم اظهار نظر کنند؛ این آکادمی در سال ۲۰۱۳ گزارشی درباره «چالش‌های فناوری تولید پیشرفته» منتشر کرد که پیش‌نویس اولیه «MIC2025» به این گزارش….