خصوصی‌‌‌‌‌‌سازی اصولی تنها راه نجات صنعت هوایی

سیدطه‏‏‌‏‏‌حسین مدنی / رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند صنعت هوایی ایران در حال حاضر با چالش‌‌‌‌‌‌های ساختاری متعددی از جمله فرسودگی ناوگان، بهره‌‌‌‌‌‌وری پایین فرودگاه‌‌‌‌‌‌ها، شرکت‌های هوایی کوچک و وابستگی شدید به دولت روبه‌‌‌‌‌‌روست. این مسائل در کنار سرمایه‌‌‌گذاری ناکافی و فرسودگی زیرساخت‌‌‌‌‌‌ها موجب شده تا صنعت هوایی ایران نسبت به کشورهای منطقه از جمله امارات، قطر و ترکیه، به شدت عقب بماند و سهم ناچیزی در تولید ناخالص داخلی داشته باشد. با توجه به بررسی‌‌‌‌‌‌ها، این عقب‌‌‌‌‌‌ماندگی ساختاری، نیازمند اصلاحات گسترده‌‌‌‌‌‌ای در حوزه زیرساخت، مدیریت، قوانین و سیاستگذاری است.

اصلی‌‌‌‌‌‌ترین چالش‌‌‌‌‌‌ها شامل فرودگاه‌‌‌‌‌‌های کم‌‌‌‌‌‌تردد و استفاده‌‌‌‌‌‌نشده، سن بالای ناوگان و مشکلات فنی هواپیماهای قدیمی، شرکت‌های هوایی کوچک و ناکارآمد و مدیریت دولتی این صنعت است که باعث کاهش بهره‌‌‌‌‌‌وری و افزایش هزینه‌‌‌‌‌‌ها شده است. همچنین، وابستگی زیاد به یارانه‌‌‌‌‌‌های دولتی، شفافیت پایین و احتمال فساد نیز از دیگر مشکلات موجود است. راه‌‌‌‌‌‌حل‌‌‌‌‌‌های پیشنهادی برای برون‌‌‌‌‌‌رفت از این وضعیت شامل واگذاری مدیریت فرودگاه‌‌‌‌‌‌ها به بخش‌خصوصی، تسهیل نوسازی ناوگان، ادغام شرکت‌های کوچک، کاهش وابستگی به یارانه‌‌‌‌‌‌های دولتی،

تقویت بخش خصوصی و شفافیت مالی است. اجرای این اصلاحات می‌تواند به رشد بهره‌‌‌‌‌‌وری، کاهش هزینه‌‌‌‌‌‌ها و بهبود رتبه بین‌المللی ایران در حوزه لجستیک هوایی کمک کند.

یکی از راه‌‌‌‌‌‌حل‌‌‌‌‌‌های پیشنهادی برای بهبود وضعیت، خصوصی‌‌‌‌‌‌سازی اصولی با تمرکز بر قانون برنامه هفتم توسعه است که بر واگذاری مدیریت فرودگاه‌‌‌‌‌‌ها و جذب سرمایه‌‌‌گذاری داخلی و خارجی تاکید دارد. از جمله داشته‌‌‌‌‌‌های قانونی که بر خصوصی‌‌‌‌‌‌سازی صنعت هوایی تاکید دارد قانون برنامه هفتم توسعه است که در آن بر واگذاری «مدیریت» فرودگاه‌‌‌‌‌‌ها به شرکت‌های داخلی یا خارجی (به غیر از فرودگاه‌‌‌‌‌‌های نیروهای مسلح) برای بهبود خدمت‌‌‌‌‌‌رسانی، افزایش کارآیی، چابک‌‌‌‌‌‌سازی و کاهش هزینه دولت تاکید شده است. همچنین قانون برنامه هفتم توسعه مشخص کرده که وزارت راه و شهرسازی مجاز است برای تامین مالی و نیز توسعه زیرساخت‌‌‌‌‌‌ها و ارتقای سطح خدمات و افزایش ترافیک مسافر و بار و مدیریت بهینه فرودگاهی نسبت به پذیرش سرمایه‌‌‌گذاری توسط بخش خصوصی یا با مشارکت سرمایه‌‌‌گذار خارجی و اعطای حق بهره‌‌‌‌‌‌برداری از محل سرمایه‌‌‌گذاری اقدام کند. مدنی، در ادامه گفت: علاوه بر قانون برنامه هفتم توسعه، ‌‌‌‌‌‌طبق ماده ۴ قانون هواپیمایی کشور برای ایجاد و توسعه هواپیمایی …