سیدطهحسین مدنی
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمندتحت نظارت و مدیریت روابط عمومی اندیشکده حکمرانی هوشمند
سوداگری مدرن و لزوم ورود نهادهای تنظیمگر و مالیاتی
مالیات یکی از مهمترین مفاهیم اقتصادی است که نظریههای مختلفی درباره چرایی و چگونگی آن وجود دارد. اولین پرسشی که در قبال مالیات مطرح میشود، این است که دولتها چرا مالیات میگیرند.

به گزارش خبرگزاری مهر مالیات یکی از مهمترین مفاهیم اقتصادی است که نظریههای مختلفی درباره چرایی و چگونگی آن وجود دارد. اولین پرسشی که در قبال مالیات مطرح میشود، این است که دولتها چرا مالیات میگیرند؟ تعریف کلی میگوید دولت برای مخارج عمومی مانند راهسازی، آبرسانی، توزیع انرژی و … باید مالیات بگیرد. جدا از این تعریف کلی که درباره چرایی مالیات وجود دارد؛ پرسشهایی درباره چگونگی این مفهوم اقتصادی وجود دارد. اینکه آیا همه در هر سطح درآمدی باید به یک شکل مالیات دهند یا خیر از جمله این پرسشهاست که نظریهپردازان مختلف اقتصادی به آن پاسخهای مختلفی دادهاند.
مالیات تصاعدی آدام اسمیت
مثلاً «آدام اسمیت» به عنوان پدر علم اقتصاد مدرن در کتاب «ثروت ملل» با تعیین چهار اصل عدالت، قطعیت، راحتی و صرفهجویی برای مالیاتستانی دولت، مفهوم «مالیات تصاعدی» را مطرح میکند و با اشاره به اصل عدالت، میگوید که مالیات باید متناسب با توان پرداخت هر فرد باشد. این یعنی یک سرمایهدار که گردش مالی بسیار بالایی دارد نباید معادل یک کارمند، مالیات پرداخت کند. اسمیت در مالیات تصاعدی معتقد است میزان مالیاتی که هر فرد پرداخت میکند باید همزمان با تغییر سطح درآمد آن فرد هم تغییر کند و اگر درآمد بیشتر شد مالیات بیشتر و اگر درآمد کمتر شد مالیات پرداختی هم کمتر شود.
توزیع مجدد مارکس
«کارل مارکس» هم با این استدلال که نظام سرمایهداری باعث تمرکز ثروت در دست عدهای معدود میشود؛ با ارائه نظریه «توزیع مجدد» معتقد بود که مالیات باید ابزاری برای کاهش نابرابری و بازتوزیع ثروت باشد. طبق این نظریه، دولت برای جلوگیری از افزایش شکاف طبقاتی، افراد را دستهبندی …..