حد اتکا به خورشید و باد برای رفع ناترازی

سیدطه‌حسین مدنی، رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند در یادداشتی به بررسی این مبحث پرداخته است که احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر با شرح مدنظر دولت برای رفع ناترازی، چه نقاط قوت و ایراداتی دارد.

بیش از ۱۵۰ سال است که بشر توانسته نیروی برق را تولید و کنترل کند. اگر انقلاب صنعتی اول در اواخر قرن ۱۸ میلادی با نیروی بخار شکل گرفت؛ انسان توانست با بهره‌مندی از نیروی برق در اواخر قرن نوزدهم انقلاب صنعتی دوم را رقم بزند. برق در اواسط قرن ۱۹ وارد ایران شد. امروز حدود ۱۳۰ سال از روزی که ناصرالدین‌شاه کلید اولین لامپ چند ولتی ایران را زد می‌گذرد و تولید برق ایران از چند وات به چند هزار هزار هزار وات رسیده و زندگی بدون آن قابل‌تصور نیست.

طبق آخرین آمارهای موجود، کل ظرفیت تولیدی برق در کشور ۹۳ هزار مگاوات است. ۳۸ درصد این برق در نیروگاه‌های سیکل ترکیبی، ۲۶ درصد در نیروگاه‌های گازی، ۱۷ درصد در واحدهای بخار، ۱۳ درصد در نیروگاه‌های برق‌آبی، حدود ۴ درصد در نیروگاه‌های دیزلی و پراکنده، ۱ درصد در نیروگاه اتمی و حدود ۱ درصد هم در نیروگاه‌های تجدیدپذیر شامل زیست‌توده، برق‌آبی‌های کوچک، بادی، خورشیدی، بازیافت حرارت و سامانه‌های کوچک تولید می‌شود.

۲۰ هزار مگاوات کسری برق داریم

با وجود این حجم از تولید برق در کشور، ما طی سال‌های اخیر با یک ناترازی شدید در میزان تولید و مصرف برق مواجه شده‌ایم. طبق داده‌های موجود، ایران اکنون در اوج مصرف با ۲۰ هزار مگاوات کسری برق مواجه است و این کسری در اوج بار تابستان ۱۴۰۴ به ۲۴ هزار مگاوات خواهد رسید.

در این شرایط متولیان انرژی کشور در بحث برق با ضرورت رفع کوتاه‌مدت این ناترازی و برآورد نیازهای آینده در میان‌مدت و بلندمدت مواجه هستند. بر همین اساس است که وزارت نیرو تصمیم گرفته طی ۳.۵ سال آینده با ۱۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در انرژی‌های نو، حدود ۳۰ هزار مگاوات برق تجدیدپذیر تولید کند.

تولید ۳۰ هزار مگاوات برق خورشیدی و بادی ظرف ۳.۵ سال ممکن است؟

برنامه‌ریزی برای تولید برق تجدیدپذیر موضوع تازه‌ای نیست به‌طوری‌که قرار بود در پایان برنامه ششم توسعه، ایران ۱۰ هزار مگاوات برق تجدیدپذیر تولید کند اما در حال حاضر کل میزان برق تجدیدپذیر ایران ۱۴۴۰ مگاوات است. بنابراین اینکه بتوان ظرف ۳.۵ سال و با توجه به محدودیت‌های موجود تولید برق با منشأ باد و خورشید را به ۳۰ هزار مگاوات افزایش داد قدری بلندپروازانه است و با چشم‌انداز کنونی مبنی بر افزایش ناترازی، ریسک محسوب می‌شود. به همین دلیل توصیه می‌شود در برنامه‌ریزی برای رفع کسری موجود و تأمین نیازهای آینده، یک سبد متنوع از منابع تولید برق با لحاظ کردن ….